05.12.2025
Su Temini
Kullanma Sıcak Su Re-Sirkülasyon Pompası Debi Hesabı
Kullanma Sıcak Su Re-Sirkülasyon Pompası Debi Hesabı
Kullanma sıcak suyu sistemlerinde resirkülasyon hatları, suyun istenilen sıcaklıkta kalmasını ve kullanıcının sıcak suya anında erişimi için kullanılır. Kullanma sıcak su sirkülasyon devresi kapalı bir çevrimdir. Sistemdeki doğru debinin tespiti ve basınç kayıplarının hesaplanması dikkatle ele alınmalıdır. Basınç kayıplarını etkileyen temel faktörler; boru çapı, suyun akış hızı, toplam boru uzunluğu, bağlantı armatürleri gibi tesisat üzerinde direnç oluşturan ekipmanlardır. Basınç kayıplarının hesaplanması Darcy- Weisbach denklemi veya Hazen-Williams formülü kullanılarak hesaplanmaktadır. Pompanın seçimi için basınç kaybı ve debinin hesaplaması gereklidir.
Re-Sirkülasyon sistemlerinde, gereğinden büyük seçilen sirkülasyon pompaları öncelikle yüksek enerji tüketimine neden olur. Sirkülasyon borularındaki yüksek hızlar boruların iç yüzeyinde aşınma ve korozyon yaratabilir bu nedenle maksimum akış hızı 1-2 m/sn olarak önerilmektedir, 3m/sn’yi geçmemelidir. Gece saatlerinde sirkülasyon pompaları periyodik olarak kapatılabilir, bu uygulama enerji tasarrufu sağlatırken konfor kaybına yol açmaz. Akış hızı artarsa sürtünme kaynaklı basınç kayıpları yükselir aynı zamanda sistemde ses seviyeleri de artabilir. Gereğinden düşük çaplı borular seçilir ise sistemdeki sıcaklık farkı (dT) yükselir. Boru toplam uzunlukları da basınç kayıplarını etkileyen ana unsurlardan biridir. Uzun boru mesafeleri suyun daha fazla sürtünmeye maruz kalmasına sebep olur. Yatay ve düşey olarak toplam boru mesafesi dikkate alınmalıdır. Türkiye’de sıcak su borusu olarak galvaniz boru veya plastik boru kullanılmaktadır.
Re-sirkülasyon hattı için sıcaklık kontrolü geçmişte belli zaman diliminde pompa grubunun devreye girmesi ve sıcaklık kontrollü vanalar ile yapılmaktaydı. Günümüz teknolojisinde ise Tsabit yada dT sabit modlarında çalışabilen frekans konvertörlü, kullanım suyuna uygun paslanmaz & bronz gövdeli, oldukça verimli pompalarla yapılabilmektedir.
Dolaşım hatlarındaki delta t farkı 5 ◦C dereceyi aşmamalıdır. Aksi tadirde sistemde lejyonella bakterisi görülebilir.
Debi Hesabı örneği:
· Yatay boru hattının uzunluğu 42 m,
· Kat yüksekliği 3 m , 4 katlı bir bina toplam düşey boru uzunluğu 12 m.
V at 2 K değeri Tablo-1’den okunarak;
Yatay Borudaki Debi Hesabı;
1.Yatay Boru Hattı - Bodrum katında yatay boru hattı uzunluğu - 42 metre
Kat sayısı - bağlı olduğu katların sayısı - 0
Özel hacimsel debi - 1 metre boru hattı başına debi - 4,6 l/h
Hacimsel debi - Yatay boru hattı için toplam debi - 193,2 l/h
Dikey Hat Sayısı - Bağlı boru hatlarının sayısı - 1
Toplam Hacimsel debi - Sistemin bu bölümü için toplam debisi - 193,2 l/h
Düşey Borudaki Debi Hesabı;
Kat Bağlantıları
Kat Yüksekliği - Katlar Arası Yükseklik - 3 metre
Kat Sayısı - Bağlı olduğu Kat Sayısı - 4
Özel Hacimsel Debi - 1 metre boru hattına düşen hacimsel debi - 2,9 l/h
Boru hatları sayısı - Bağlı boru hatları - 1
Toplam Hacimsel Debi - Sistemin bu bölümü için - 34,8 l/h
Kaynaklar :
-DIN 1988-200- Codes of practice for drinking water installations - Part 200: Installation Type A (closed system) - Planning, components, apparatus, materials; DVGW code of practice
-DVGW- Arbeitsblatter W 270, W551
-Sıhhi Tesisat Proje Hazırlama Esasları- TMMOB Yayın no:260 /9